|
مقدمه
زمان از جمله نعمتهاي گرانبهايي است که نيازمند برنامه ريزي دقيق ميباشد. اين امر ملاحظاتي را ميطلبد و افرادي که قصد دارند وقت خود را براي انجام امور متنوع زندگي سازماندهي کنند، بايد به چند نکته اساسي توجه نمايند:
1. توجه به مفهوم فراطلايي زمان
2. از بين بردن عوامل مخرب زمان
3. تقسيم بندي و تفکيک زمان
4. هدف گذاري امور زندگي
5. سازماندهي فعاليتها و برنامههاي زندگي
6. عزم و اراده براي اجراي برنامهها
نکته حائز اهميت اينکه ، هر يک از موارد فوق ، مکمل مورد قبلي بوده و توجه به يک مرحله و غافل ماندن از مراحل بعدي ، نميتواند فرد را به موفقيت در عرصههاي زندگي برساند. بنابراين ضروري است که تمامي مراحل گفته شده به صورت سلسله مراتب به اجرا درآيد تا نتيجه نهايي و مطلوب حاصل گردد. براي هر فردي در همه عرصههاي زندگي وقت ارزشي فراطلايي دارد. ارزش گذاردن بر ثانيههاي زندگي ، زيربناييترين قدم در راه کنترل و مديريت زمان به شمار ميآيد و اين به معناي حساسيت داشتن به زمان است. براي مشخص شدن اين موضوع که ارزش وقت ، توسط شما درک ميشود يا نه، به اين سوال پاسخ دهيد که آيا براي وقت و زمان خود واقعا ارزش قائل هستيد يا نه؟ و دلايل آنرا براي خود مشخص کنيد.
براي پاسخ دهي به اين سوال ، لازم نيست ايدهآل پروري کنيد، بلکه واقعيتهاي روزانه را که با آنها مواجهيد، در نظر بگيريد و يادداشت کنيد تا به يک خودشناسي اوليه نائل شويد. نکته اينکه قبل از وارد شدن به حيطه برنامه ريزي امور زندگي ، ابتدا بايد خصوصيات وقت و زمان را بشناسيد که در اين راستا ميتوان گفت وقت يک پديده شخصي است و تنها شما مصرف کننده آن به شمار ميآئيد، بنابراين هيچ کس نميتواند به جاي فرد ديگري از وقت او استفاده کند. از طرف ديگر ، وقت قرض دادني و ذخيره کردني نيست و افراد بطور يکسان از آن بهرهمند هستند. بنابراين تنها راه برخورد با وقت ، استفاده درست از آن است. روي هم رفته ميتوان گفت که وقت غير قابل تغيير است، لذا نه طولاني ميشود و نه کوتاه.
عوامل مخرب زمان
وقت با سه نوع از عوامل مخرب روبروست که در اين ميان ، عادتهاي غلط فرد ، مهمترين عامل مخرب زمان به شمار ميآيد. تجربه نشان داده است که با کنترل چند نوع از عوامل مخرب ، ميتوان ساير آفتها را نيز محدود کرد. براي شناسايي عوامل تخريبي زمان ، بايستي به بررسي و مطالعه منشها و روشهاي خود پرداخت و آفات موجود را شناسايي کرد.
* براي شناسايي آفتهاي وقت ، بررسي عملکرد روزانه يکي از راههاي مناسب به شمار ميآيد که در اين راستا ، فرد ميتواند با يادداشت عملکرد روزانه خود و تجزيه و تحليل آن در طول روزها ، هفتهها و ماهها ، اشکالات موجود را دريابد. چنانکه گفته شد، شناسايي آفتهاي تخريبي زمان ، يک گام اساسي در راه مبارزه به شمار ميآيد و نکته اينکه ، شناسايي اين عوامل ، برخي راه حلهاي مناسب را نيز روشن خواهد کرد.
* براي مبارزه با آفتهاي مربوط به خلق و خوي افراد که زمان را تلف ميکنند، بهترين راه ، برقراري يک انضباط شخصي مستمر است که موجب بروز تغييرات تدريجي در اين راه ميگردد. از آنجا که عادتهاي نامناسب به صورت تدريجي شکل ميگيرند و موجب تخريب زمان ميگردند، لذا تغيير اين عادات نيز در طول زمان ميسر خواهد بود، بر اين اساس ، بايستي سرلوحه کار در شناسايي و از بين بردن عوامل مخرب زمان باشد.
راهکارهاي مديريت زمان
نکته ديگر در راستاي مديريت زمان ، اين است که فرد بايستي ارزش زمان را درک کند و اجزاي زمان را به خوبي بشناسد. به دنبال شناسايي زمان به راهبردهاي عمليتر دست بزند که در اين ميان ، موارد زير حائز اهميت ميباشند:
* تقسيم بندي و تفکيک زمان
* اولويت بندي امور زندگي
* بهبود زمان و مدت بهره برداري از وقت
در راستاي تقسيم بندي و تفکيک زمان ، يک فرد بايستي اوقات مربوط به يک روز ، يک هفته و يک ماه را بطور واضح مشخص کند. مشخص شدن اين اوقات موجب بوجود آمدن وقت اضافي براي فرد خواهد شد. در نخستين گام در تقسيم بندي زمان ، بايد مشخص شود که فرد در يک هفته چند ساعت مطالعه ، خواب ، رفت و آمد ، نظافت شخصي ، صرف غذا و اوقات فراغت دارد و در همين راستا فرد بايستي براي انجام کارهاي مورد نظر در يک روز ، يک هفته ، يک ماه ، سه ماه و شش ماه ، يک قاعده و معيار زماني مشخصي داشته باشد. بنابراين هدف از تفکيک اوقات اين است که بدانيم، بطور کلي اوقات شما چگونه صرف ميشود و از چه قسمتهايي ميتوان کاست و براي آن ، برنامههاي ديگري جايگزين کرد.
بطور مثال ، فرض کنيد که قصد داريد در رقابتهاي فشرده آزمون کارشناسي ارشد شرکت کنيد، بايد از هم اکنون ، زمان را تحت نظارت خود در آوريد و بدانيد که زمان يک سرمايه نامرئي است. بايد بدانيد که وقت روزانه ، هفتگي و ماهانه خود را چگونه ميگذرانيد و براي موفقيت در آزمون کارشناسي ارشد ، چگونه بايد آنرا تقسيم بندي کنيد. بسياري از افراد براي موفقيت در آزمونهاي مختلف ، هزينههاي فراواني را متحمل ميشوند، ولي به يک اصل مهم يعني مديريت زمان آزمون توجه نميکنند. از طرفي ، بعضي افراد برنامه ريزي هم ميکنند، پس برنامه ريزي آنان منطبق با استانداردهاي علمي نيست و چه بسا ، يکي از علل مهم شکستشان در آزمون ، همين امر ميباشد.
سخن آخر
خود شما که در حال مطالعه اين مفاهيم هستيد، چقدر از زمان و سرمايه وجودي خود اطلاع داريد؟ براي اينکه به اين امر واقف شويد، بدون درنگ به اين سوالات پاسخ دهيد، البته سعي نکنيد که محاسبه کنيد:
1. يک هفته چند ساعت است؟
2. در يک هفته چند ساعت خواب طبيعي داريد؟
3. در يک هفته چند ساعت رفت و آمد ميکنيد؟
4. در يک هفته چند ساعت صرف غذا خوردن ميکنيد؟
5. در يک هفته چند ساعت اوقات فراغت داريد؟
6. در يک هفته چند ساعت مطالعه ميکنيد؟
7. در يک هفته چند ساعت به نظافت شخصي اختصاص ميدهيد؟
|
