نظرتون در مورد موسیقی درمانی چیه؟

[محمدviolon]

همه ما بالاخره یه چندتایی کلیپ داریم که با گوش دادنشون آرامش پیدا کنیم
بعضیامون هم ممکنه دنبال نوازندگی رفته باشن و آثار مطلوب اون رو  بر روح وروانشون درک کرده باشند
به هر حال فکر کنم بد نباشه بخشی رو به برسی تئوری و عملی این موضوع بپردازیم
می تونیم با آپلود کردن کلیپ هایی که به نظرمون مناسب میاد این قسمت رو پر بار کنیم
خوب نظرتون چیه؟

[khanoomi]

تقریبا روزی نیست که در معرض رسانه های جمعی ، پخش صوت ویا رایانه در معرض موسیقی قرار نگیریم، والبته معمولا بدون انتخاب و بدون شناخت از تاثیرات ژرف و شگرف.

    کمتر کسی موسیقی را به عنوان ابزاری حساس با تاثیرات ذهنی و بدنی عمیق می شناسد و از آن کمتر ، کسانی که رژیم موسیقایی مناسب حال خود را بشناسند و به کار گیرند.

    ازقدیم، موسیقی هنگام مناسک مذهبی ، کار کردن ، آیین های درمانی ، جشن ها و مراسم اجتماعی به کار گرفته می شدو فقط در چند سده ی اخیر است که  موسیقی به صورت یک فعالیت علمی مستقل در آمده است.

    استفاده از موسیقی در جهت تامین و ارتقاء سلامت آن هم در عصری که انسان بیش از همیشه نیاز به تامین هایی برای مقابله با استرس های بسیار متنوع و پیچیده ی جهان نو دارد ، راهی است برای پیوند دوباره موسیقی به نیازهای بنیادین و غنی تر نمودن سبک زندگی


مهم ترین عناصر تشکیل دهنده موسیقی عبارتند از:ریتم ( ضرباهنگ ) و ملودی( آهنگ)، که آهنگساز از طریق آنها ایده ها و احساسات خود را منتقل می کند .

    در انتخاب موسیقی مناسب برای هر فرد و هر جمعیت ، می توان به عناصر ساختاری موسیقی توجه کرد. در یک برخورد تحلیلی می توان به اثرات روان شناختی ریتم ها ، ملودی ها ، فرم و ارکستراسیون ( انتخاب سازها)موسیقی پرداخت. در برخی موسیقی های عوامانه و بازاری ممکن است تاثیرات برخی عناصر، متضاد برخی دیگر باشد. مثلا یک ریتم تند و انرژی زا با یک ملودی و آواز محزون همراه شده و از همین رو می تواند شنونده را دچار احساس سردرگمی و کلافه گی نماید.

    در بررسی ترکیبی و کل نگرانه ی موسیقی به ایده ها و احساسات حاصل از آن توجه می شود، به این تاثیر " تم" گفته می شود

شیوه های موسیقی درمانی

به طور کلی موسیقی درمانی به دو صورت فعال و غیر فعال انجام می گیرد. موسیقی درمانی غیرفعال از طریق شنیدن موسیقی های تجویز شده، براساس ویژگی های روانی یا  جسمانی اعمال می شود، در حالی که در موسیقی درمانی فعال، فرد در تولید موسیقی، نواختن ساز، آواز، هم سرایی و یا آواگری نقش داردو یا حرکات موزون یا تصویرسازی روانی هدایت شده حین موسیقی (GIM) اجرا می کند.

    علاوه بر دو شیوه فوق، از موسیقی درمانی در ایجاد ارتباط موثر بین درمانگر و مراجع، به عنوان عامل تسهیل گر یا ساختاری در رویکرد های مختلف روان درمانی و نیز در بازخورد زیستی، استفاده می شود

ملاک های تجویز موسیقی

برای تجویز موسیقی نمی توان ملاک هایی دقیق و کمی قایل شد و یا با یک سری دستورالعمل ها و پرسش های محدود به طور قاطع، موسیقی اختصاصی یک فرد، یک بیماری و یا یک سیستم حیاتی را تعیین نمود، زیرا مانند دیگر درمان های بالینی، نیاز به مهارت بالینی در شناخت تفاوت های فردی، مسایل فردو البته ارائه برنامه ی موسیقایی مناسب توسط موسیقی درمانگر دارد.

    در تجویز موسیقی به طور سنتی، شناخت طبع فرد یا چاکرایی (کانون انرژی) که از نظم خارج شده و حتا طالع فرد در نظر گرفته می شود ولی در روش های جدید بیشتر از شرح حال بالینی، شناخت رگه های شخصیتی فرد و مشکلات جسمی و روانی اش استفاده می شود.

   برخی موسیقی ها ممکن است ممکن است تداعی گر تجربیات و هیجانات خاصی برای فرد باشد و یا با برخی زمینه های فرهنگی ارتباطی عمیق داشته باشد ولی صرف نظر از این شرطی شدگی ها، موسیقی زبانی بسیار انتزاعی، جهانی و غیر شرطی برای ارتباط بالینی است، چرا که روش هایی که با زبان سروکار دارد- هر کلمه ایی، هر جمله ایی و هر متنی – تداعی ها و تاویل های خاص خود را در هر زبان، هر فرهنگ و هر فرد دارد.

تم درمانی چیست؟

نخستین بار افلاطون فیلسوف یونانی، درکتاب " جمهور" به طبقه بندی تم ها پرداخت.وی مقام میکسولیدین را حزین، مقام دورین و فریژین را محرک و مقام لیدین را نشاط آور، تعریف نمود. سپس در سال 1918 اوا سیلیوس، تم ها را به چهار گروه تقویتی tonic، محرکsimulative،آرام بخش sedative،خواب اور narcotic، طبقه بندی نمود. درایران نیز، برای نخستین بار، زاده محمدی( 1381)براساس حالت های روان شناختی و تاثیرات عاطفی، تم های موسیقی را به هفت گروه زیر طبقه بندی نمود:

    آرام بخش، فرح بخش،حزین، هیجانی( هیستریکال)، نیرو بخش، شیدایی و خوا ب آور( سبک ساز).

    با یک بازنگری بر طبقه بندی های ذکر شده، با در نظر داشتن اصول روان شناختی و بررسی ساختاری انواع موسیقی، طبقه بندی زیر به عنوان تم های درمانی بنیادین، پیشنهاد می شود و سایر تم ها برمبنای این تم های بنیادین تعریف می شوند:

1)        تم های آرام سازRelaxation Themes

2)        تم های خلق سازMood-Making Themes

3)        تم های جسمانی سازSomatization Themes

    بنابراین، تعریف تم درمانی در واقع تجویز موسیقی براساس تم و تاثیر احساسی و شناختی موسیقی است

تم های آرام ساز

تم های آرام ساز دارای ریتم و ملودی ساده و یکنواخت بوده و حداقل القای خلق را دارا می باشند. تحریک کننده و مهیج نیستند. به عبارت دیگر، از لحاظ هیجانی و عاطفی تقریبا خنثی است. تاثیرات روانی حرکتی در آنها اندک بوده و بیشتر در سطح شناخت اثر می گذارند.

    در موسیقی غربی، آثار بسیاری به به ویژه در موسیقی های الکترونیک مانند بسیاری از آثار کیتارو، ونجلیس و قطعات ارکستر های پاپ مانند جاز ملایم، دارای تم آرام بخش هستند. بسیاری از تک نوازی ها نیز تاثیر آرام بخش دارند. برخی ار اثار کلاسیک غربی و به ویژه سبک های باروک ( هر چند دارای تنوع در ریتم و ملودی و دینامیک هستند)نیز مناسب می باشند.

    موسیقی دستگاهی ایران، به دلیل القاء خلق چندان مناسب این کاربرد نیست، اما از این میان،برخی از قطعات ماهور تم آرام بخش دارند. موسیقی های آرام ساز برای مطالعه، رانندگی( به ویژه در مسیرهای پر ترافیک ) و محل کار می تواند مفید باشد.

    یکی از تقسیمات فرعی تم های ارام ساز، تم های خلسه ساز                 Trance-Making Themes  است.از آنجا که خلسه در واقع نوعی آرامش پیشرونده و ناب تر است، این تم ها نیز آرامشی عمیق تر و ناب تر را ایجاد می کنند. تم های خلسه ساز، ضمن دارا بودن ویژگی های تم های آرام ساز، با محدود کردن میدان توجه ، تاثیر بر امواج مغزی و کاهش ضربان قلب و تنفس، حالتی از سبکی و خلسه به همراه آرامش عمیق را ایجاد می نماید. به همین دلیل مناسب رانندگی و مطالعه نمی باشد و از آن می تواند برای کاهش اضطراب، بی خوابی و ایجاد حالت هیپنوتیزم، آرام سازیو تمرینات مراقبه استفاده شود. علاوه بر آثار معرفی شده ( خلسه ساز های 1الی 3)، اثری از دبوسی آهنگساز سبک امپرسیونیسم، که گونه ای ابهام و تعلیق را ایجاد می کند، معرفی شده است. همچنین موسیقی های سماعی    ( دف همراه ساز) که ریتمی یکنواخت و یا چرخشی دارند، برای ایجاد خلسه مناسبند. این آثار با عنوان خلسه ساز نمایشی معرفی شده است

 تم های خلق ساز

اين تم ها داراي ريتم و ملودي غني و متنوع هستند به طوري كه منجر به القاي خلق هايي همچون غم Blue يا سرخوشيElation مي گردد.بسياري از قطعات موسيقي اصيل ايراني اراي چنين ويژگيهستند.باشنيدن اين تم ها، يك حالت خلقي،‌بسته به نوع و شرايط روان شناختي شونده ، ايجاد مي گردد.موسيقي اغلب فيلم ها نيز داراي ويژگي هاي خلق ساز مي باشد. به همين جهت قطعاتي را تحت عنوان تم هاي مهيج آورده ايم كه به خوبي القاءگر حالت اضطراب، ترس، نگراني يا ... است.

    قطعات موسيقي اصيل ايراني ، با آنكه داراي ويژگي تم هاي خلق ساز هستند، اما گاه به دليل تنظيم هاي خاص ، همچون تنظيم هاي الكترونيك، براي شنونده ايراني خاصيت آرام ساز دارند، اين قطعات را تحت عنوان آرام ساز هاي ايراني آورده ايم.

    تم هاي خلق ساز در سطح هيجان عمل ني كنند. اين تم ها داراي طيفي وسيع از آرام ساز تا جسماني ساز هستند. كرانه آرام ساز آنها داراي حالتي خلسه ساز و كرانه ي جسماني ساز آنها، تم هاي نمايشي را به وجود مي آورند.


تم هاي جسماني ساز

اين تم ها داراي ريتم و ملودي بسيار متنوع و اغلب ديناميك قوي و تمپوي تند بوده، به طوري كه شنونده را به انجام حركات بدني وا مي دارد. تاثيرات رواني حركتي و اتونوميك آنها بالاست. اين تم ها در سطح بدن عمل مي كنند.

    در استفاده از اين تم ها بايد به عامل زمان و شرايط روان شناختي شنونده توجه گردد.به طوري كه يك تم جسماني ساز به هنگام خواب ممكن است علاوه بر بي خوابي منجر به سردردهاي تنشي گردد.

    يكي از تقسيمات فرعي اين تم، تم هاي نيرو سازForce – Making Themes مي باشد كه در آنها ، عامل ريتم و دينامك اهميت ويژه اي داردو اغلب براي فعاليت هاي ورزشي مناسب است.از ديگر تقسيمات فرعي تم هاي جسماني ساز ، تم هاي نمايشي Hysteroid Themes مي باشدكه در واقع يك تم تركيبي است، زيرا داراي عناصري از تم خلق ساز مي باشد. انواع موسيقي هاي شش هشتم ايراني، راك و...داراي چنين حالتي هستند.يكي از كاربرد هاي تم هاي جسماني ساز، در صورت استفاده مناسب، تخليه هيجانات است

جايگاه علمي و عملي موسيقي درماني

در طبقه بندي هاي سازمان بهداشت جهاني WHO و انستيتو ملي سلامت آمريكا NIH از درمان هاي مكمل و جايگزين CAM، موسيقي درماني به عنوان يكي از روش هاي هماهنگ سازي ذهن- بدن قرار گرفته است. ويژگي هاي اين گروه از روش هاي درماني : كل نگري ، درمان فرد – محور(و نه بيماري - محور)، تاكيد بر شيوه زندگي ، ارتباط و يگانگي با طبيعت و توجه به ابعاد معنايي سلامت است.

   در پژوهش هاي علمي بسياري اثر بخشي موسيقي در درمان اختلالات شناختي – رفتاري مانند اضطراب، افسردگي، بيش فعالي، اوتيسم، ناتواني يادگيري، اختلالات گفتاري، روان پريشي و عقب ماندگي ذهني و نيز مشكلات جسماني مانند سردرد هاي ميگرني و تنشي، درد مزمن، ناراحتي هاي تنفسي، بيماري هاي عروق كرونر قلب، فشار خون بالا، تهوع ناشي از شيمي درماني و همچنين در تسهيل زايمان و القاء بي حسي و بيهوشي، به اثبات رسيده است

      پ ن مدیر : جهت حفظ نظم انجمن پستهای شما را به یک پست تبدیل کردم. در صورت امکان منبع را هم ذکر نمائید

[محمد]

khanoomi

از شما بابت اطلاعاتی که با ما تقسیم کردید ممنونم

اما موضوعی که دوستمون محمد بهش اشاره کرد یه نظر خواهی بود و هم فکری فکر نمیکنم جوابهای شما زیاد مرتبط باشه

مرسی
محمد

[khanoomi]

راستش آقای مدیر می دونم که ایشون نظر خواسته بودند اما بهتر دیدم که اول بدونیم منظور از موسیقی درمانی چیه بعد راجع بهش نظر بدیم

[محمد]

راستش آقای مدیر می دونم که ایشون نظر خواسته بودند اما بهتر دیدم که اول بدونیم منظور از موسیقی درمانی چیه بعد راجع بهش نظر بدیم

خوب من هم اول قدردانی کردم بعد نظرم رو گفتم
در هر صورت نظر بقیه رو هم بدونیم خوشحال میشیم

مرسی
محمد

[alireza-th]

چیز زیادی در مورد موسیقی درمانی نمیدونم! اما اینو میدونم که خیلی موسیقی رو دوست دارم! تعصبی هم به یه موسیقی خاص ندارم
و بستگی به شرایطم انواع اقسام موسیقی ها رو گوش میکنم! شده بشینم سنتی مثل  شجریان (خودش و پسرش!) گوش بدم(که آهنگاش قشنگه انصافا) , شده بشینم رپ گوش بدم! خیلی شده پاپ گوش بدم اما از همه بیشتر مسیقی تنها برام آرامش بخشه! مثلا یکی از این موسیقی ها آهنگ پائیز طلائی استاد فریبرز لاچینی هست که واقعا دوستش دارم و وقتی گوش میدم خیلی آرامش خوبی بهم دست میده توصیه میکنم حتما گوشش کنید خیلی باحاله!
خودم ساز نمیزنم متاسفانه و دیگه هم حس یادگیریش نیس! اما اگه یه بار دیگه متولد میشدم 100% میرفتم سراغ پیانو ! هیچ سازی رو به اندازه پیانو دوست ندارم محشره!

[nazila.k]

آقای alireza-th امیدوارم بتونید در آینده پیانو بزنید اما پیانو دنیای خیلی کو چیکی داره. وقتی شادی و  وقتی غمگین وقتی عاشقی و وقتی متنفری همین.
موسیقی خیلی آدمو آروم میکنه بخصوص وقتی خودت می زنی.به نظر من در نوجوانی برای اینکه هیجانات و شورشهای اون سن خالی بشه عالیه.
من تو اون سن از 14 سالگی دف زدم .تمام هیجانم با اون صدای بلند و پر هیاهو تخلیه شدو باعث شد به خیلی مسایل گرایش پیدا نکنم.بخصوص در اون سن که ادم خود نمایی می کنه و می خواد بگه من بزرگ شدم وقتی رو سن می رفتیم خیلی احساس مهم بودن و برتر بودن به آدم دست میده. اون موقع وقتی دفم شهید (پاره) میشد من کلی گریه می کردم انگار مونسم  رفیقم مرده اما هی حالا الان 2 سال بیشتر دفام زیر تخت و من حتی خاکشونم تمیز نمیکنم.
البته الان موسیقی اروم می طلبم الان با خودم میگم کاش اون موقع تار گیتار یاد می گرفتم الان که وقتش نیست.

[محمد]

خوب دوستان!

کسی موسیقی خاصی پیدا کرده بزاره اینجا استفاده کنیم؟

[محمدviolon]

البته
هرچی خواستید بگید
من آثار کامل "یانی کریسومالیس و ونجلیس رو دارم"
خواستید براتون میفرستم
اما با این dial-up فزرتی...
شاید رفتم کافی نت
به هر حال رو من حساب کنید

[alireza-th]

ویولن رو یادم رفت بگم! هم پیانو و هم ویولن رو خیلی خیلی دوست دارم  و ای کاش میرفتم دنبالشون  گیتار و اینا رو هم دوس دارم گوش بدم اما نه به اندازه اون دو تا!
منم اهنگ باحال زیاد سراغ دارم  چی میخواین؟d:

[محمدviolon]

alirezaجان
بابا تورو به خدا یه نگاهی به موضوع تاپیک و اولین پیغام بنداز
قرار بود تکلیف چیز دیگه ای رو معلوم کنیم
مگه نه؟

[داود]

http://www.zamahang.com/lalehzari.html
يكي از آرامش ترين موسيقي هاي عمر من اينجاست
پيشنهاد ميكنم جدا از تعصب و يا اظهار نظر سريع به بعضي از اين موسيقي ها جدي توجه كنيد .
موسيقي هايي كه در عين سادگي پاكي و خلوص سازندگانش را راحت مي توان در آن پيدا كرد .
من يك موسيقي باز حرفه اي و جدي هستم و پيشنهادم براي اين لينك تجربه ي بيش از 25 سال شنيدن انواع موسيقيه .
كمي خودمان را رها كنيم در اين رود مردم ساده دل ايران .
و نواهايي را بشنويم كه پدران و مادران مان با آن زندگي كرده اند عاشق شده اند و مي ميرند .

[توانا]

سلام به دوستان عزيزم من تازه عضو اين سايت شدم و خوشحال هستم كه در كنار دوستان عزيزم هستم . من هم موافق هستم با نظر violon . من در كتابي خوانده بودم كه سبك موسيقي كه ما گوش مي كنيم با روحيه ما تناسب داره يعني ما بسته به روحيمون موسيقي انتخاب مي كنيم كه حتي نوشته بود كه توسط موسيقي لخته خوني كه در مغز يك بيمار بود تا تكرار موزيك در طول يك ماه اندازه و مقدار اين لخته در مغز كمتر شده بود .
با تشكز از تمامي دوستان عزيزم

[فرزاد]

با سلام..
حالا كه بحث موسيقيه بذارين يه چيزي بگم. چند وقت پيش يه مطلبي رو تو يه سايتي خوندم راجع به موسيقي هاي حرام! خيلي جا خوردم. باورم نمي شد. كه راجع به موسيقي هم حلال و حروم داشته باشيم. آخه سالهاست موسيقي گوش مي دم. اونم همه جورش!! حالا يكي بگه بعضي موسيقي ها تو اسلام حرومه!! خيلي ترسيدم. كنجكاو شدم. بيشتر جستجو كردم و مطالب بيشتري خوندم. تا اينكه فهميدم نه واقعا بيشتر اون چيزايي كه اين دور و زمون تو گوش ماهاست شرعي نيست. اكثر مراسماي ما، جشن ها، عروسيها و همه و همه متاسفانه مزين به آهنگها و ترانه هايي است كه اصلا تو دينمون جايگاهي نداره (و عذاباي واقعا دردناكي رو هم براش ذكر كردن!) خوب البته بازم بستگي داره به اين كه هر كسي نگاهش به دين چي باشه و اصلا چقدر زندگيش ديني باشه. به هر حال خواستم اينو هم گفته باشم. خيلي مي خوام نظرتونو در اين مورد بدونم.. كدومتون مي خواين در اين مورد بيشتر بدونيد؟ تو رو خدا يه چيزي بگيد.. منتظرم.